Radyatör tıkanıklığı, motor sıcaklığı sorunlarının en sık görülen sebeplerinden biridir. Su geçişi daralır, ısı transferi düşer, gösterge tırmanır. İyi haber: çoğu tıkanıklık, doğru sırayla yapılan bir temizlikle açılır.
Tıkanıklık iki türlüdür. İçten tıkanıklık; kireç, pas, eski antifrizin jelleşmiş kalıntısı ve tıkaç macunu artıkları. Dıştan tıkanıklık; petek yüzeyine oturan yaprak, böcek, çamur ve toz. Her ikisi de aynı sonucu verir ama çözümleri farklıdır.
Aynı belirtiler termostat ve su pompası arızasında da görülür. Bu yüzden temizliğe başlamadan önce basit bir eleme yapmak gerekir.
Sistem basınç altındadır. Radyatör kapağını sıcakken açma. En az iki saat bekle. Üst hortumu elle sıktığında sertlik kalmamışsa basınç düşmüştür.
Motor çalışırken petek yüzeyine elini yaklaştır (dokunma). Yüzeyde soğuk kalan bölgeler varsa o kanallar tıkalıdır. Kalorifer peteği de kontrol edilmeli; sadece kalorifer üflemiyorsa problem radyatörde olmayabilir. Termostat sıcaklık davranışını da not al.
Alt hortumu ya da radyatörün alt tahliye tapasını kullan. Altına geniş bir kap koy. Çıkan sıvının rengine ve içindeki tortuya dikkat et. Antifriz zehirlidir; yere ve kanalizasyona dökme, kapalı kapta topla.
Sistemi temiz su ile doldur. Motoru çalıştır, kalorifer açık kalsın, termostat açılana kadar bekle. Soğut, boşalt. Çıkan su berrak gelene kadar bu döngüyü 2-3 kez tekrarla. Çok kirli sistemlerde ilk turdan sonra bile ciddi fark görürsün.
Ön yıkama yetmediyse sıra kimyasalda. Radyatör temizleyici ürünü temiz su ile birlikte doldur. Ürünün etiketindeki süreye uy; genelde motorun çalışma sıcaklığında 20-30 dakika dolaştırılır. Sonra sistemi boşalt ve en az iki kez temiz su ile durula. Kimyasal artığı kalırsa keçelere ve hortumlara zarar verir.
İnatçı tıkanıklıkta radyatörü araçtan sökmek en etkili yoldur. Sökülen radyatörü ters çevir, çıkış ağzından düşük basınçlı su ver. Böylece tortu geldiği yönün tersine, kolayca dışarı atılır. Yüksek basınçlı yıkama makinesi kullanma; ince kanalları patlatır.
Petekler arasındaki yaprak ve böcek kalıntısını yumuşak fırçayla, lamel yönüne paralel temizle. Ardından arka taraftan öne doğru, geniş açılı ve alçak basınçlı su ver. Klima kondenseri radyatörün önündedir; ikisinin arasına sıkışan kir de temizlenmeli.
Yatmış lameller hava akışını keser. Petek tarağı ya da ince bir spatula ile dikkatli şekilde düzelt. Aşırı zorlamayın; boru bağlantısı sızdırabilir.
Araç üreticisinin istediği antifriz tipini kullan. Saf antifriz koyma, doğru oranda saf/deiyonize su ile karıştır. Hava alma vidası varsa aç, yoksa kalorifer açık halde ön tarafı yukarıda tutup motoru rölantide çalıştır. Termostat açıldıktan sonra seviyeyi tekrar kontrol et.
Kısa bir test sürüşü yap. Sıcaklık göstergesi sabit kalmalı, kalorifer güçlü üflemeli, radyatörün alt-üst sıcaklık farkı makul olmalı. Ertesi gün seviyeyi ve zemini tekrar kontrol et; boşaltma sırasında gevşetilen bağlantılar sızdırabilir.
| Durum | Uygulama |
|---|---|
| Sıvı hafif bulanık, sıcaklık normal | Temiz su ile 2 tur yıkama, sıvı değişimi |
| Kahverengi, tortulu sıvı | Kimyasal temizleyici + çift durulama |
| Petekte soğuk bölgeler var | Radyatörü sök, ters yıkama yap |
| Ters yıkama sonrası fark yok | Radyatör değişimi ya da profesyonel açma |
| Yalnız dış yüzey kirli | Fırça + alçak basınçlı yıkama |