Radyatör Paslanması ve Korrozyon Sorunu

Radyatör pas sorunu genelde bir gecede oluşmaz. Yıllarca değişmeyen soğutucu sıvısı, hava kaçıran bir kapak veya sürekli musluk suyu eklemek zemini hazırlar. Sonuç: kanallarda tortu, peteklerde delinme, soğutma kapasitesinde düşüş.

Aşağıda korozyonun neden başladığını, nasıl tespit edeceğinizi ve pratik olarak nasıl temizleyip önleyeceğinizi bulacaksınız.

Radyatörde Pas Neden Oluşur?

• Antifrizin ömrünü tamamlaması: Soğutucu sıvıdaki korozyon önleyici katkılar zamanla tükenir. Sıvı asitleşir, metali korumak yerine yemeye başlar.
• Musluk/çeşme suyu eklemek: İçindeki kireç ve mineraller kanallarda birikir. Kireç, pasın altına yerleşip sıcaklık aktarımını keser.
• Sisteme hava girmesi: Oksijen, korozyonun ana yakıtıdır. Kaçak yapan bir kapak veya gevşek kelepçe sürekli hava emer.
• Farklı tip antifrizlerin karıştırılması: Katkı paketleri birbirini bozar, jel benzeri çökelti oluşur.
• Karışık metaller: Alüminyum radyatör, dökme demir blok, pirinç bağlantılar bir arada olunca galvanik korozyon riski artar. Uygun katkı olmadan alüminyum önce yenir.

Belirtiler: Sistemde Pas Var mı?

• Deponun içindeki sıvı kahverengi, çamurlu veya paslı renkte.
• Genişleme deposunun dibinde tortu, kenarlarda kahverengi kabuk.
• Kalorifer üflemesi zayıf, motor sıcak olduğu halde içeriye ılık hava geliyor.
• Sıcaklık göstergesi trafikte tırmanıyor, seyir halinde düşüyor.
• Petek yüzeyinde beyaz-yeşil kabuk veya kurumuş açık renkli izler. Bu genelde eski bir sızıntının kalıntısıdır.
• Radyatör kapağının oturma yüzeyinde ve boyun kısmında pas lekeleri.

Sıvının rengi paslıysa sorun sadece radyatörde değildir. Blok, kalorifer peteği ve su pompası da aynı sıvıyla çalışıyor. Temizlik sistemin tamamına yapılmalı.

Adım Adım Pas Temizliği

1. Motoru soğutun. Sistem basınçlıdır. Sıcakken kapağı açmak yanık riski demektir. En az 2–3 saat bekleyin.
2. Eski sıvıyı boşaltın. Radyatörün alt kısmındaki tahliye tapasını açın. Tapa yoksa alt hortumu sökün. Altına geniş bir kap koyun; antifriz zehirlidir, toprağa dökülmez.
3. Ön yıkama yapın. Temiz saf su doldurun, kapağı kapatın, motoru çalıştırın. Termostat açılana kadar bekleyin, kaloriferi de en sıcağa alın. Böylece kalorifer peteğindeki tortu da dolaşıma girer. Soğutun, boşaltın.
4. Temizleyici kullanın. Otomotiv için üretilmiş radyatör temizleme ürününü tarifine göre saf suyla karıştırıp doldurun. Kutuda yazan süre kadar motoru çalıştırın. Sirke, limon tuzu, deterjan gibi ev yöntemleri contaları ve alüminyumu bozabilir.
5. İyi durulayın. Boşaltıp saf suyla en az iki kez tekrar yıkayın. Çıkan su berrak olana kadar devam edin. Temizleyici kalıntısı sistemde kalmamalı.
6. Hortum ve kelepçeleri kontrol edin. Sistem boşken en kolay zamandır. Sertleşmiş, çatlak veya şişmiş hortumu şimdi değiştirin. Pas çoğu zaman kelepçe altında başlar.
7. Kapağı gözden geçirin. Lastiği sertleşmiş, yayı gevşemiş kapak basınç tutmaz ve sisteme hava aldırır. Ucuz parça, büyük fayda.
8. Doğru sıvıyı doldurun. Aracın istediği tipte antifrizi saf suyla karıştırın. Hazır karışım alıyorsanız üzerine su eklemeyin.
9. Havayı alın. Kapağı açık halde rölantide çalıştırın, seviye düştükçe ekleyin. Kaloriferi açın, üst hortumu birkaç kez sıkın. Aracın hava alma vidası varsa onu kullanın. Hava kalırsa hem ısınma hem yeni korozyon başlar.
10. Birkaç gün takip edin. Soğukken seviyeyi kontrol edin, sıcaklık göstergesini izleyin, altına sızıntı damlası olup olmadığına bakın.

Peteğin Dışındaki Pas

Kanat aralarına dolan çamur, tuz ve yaprak nemi tutar, dış yüzeyi çürütür. Alçak basınçlı su ile arkadan öne doğru, kanat yönünde yıkayın. Yüksek basınçlı yıkayıcı kanatları yatırır ve hava geçişini kalıcı olarak azaltır. Klima kondenseri radyatörün önündeyse aynı işlemi ona da uygulayın.

Sık Yapılan Hatalar

• "Su da işini görür" demek. Antifriz sadece donmayı önlemez; asıl işi korozyon korumasıdır. Yazın bile tam karışım gerekir.
• Renge bakıp antifriz seçmek. Renk standart değildir. Belirleyici olan tip ve spesifikasyondur.
• Kaçağı kapatıcı toz/sıvı ile geçiştirmek. Bu ürünler kalorifer peteğini ve termostatı tıkayabilir. Kalıcı çözüm değildir.
• Sadece radyatörü boşaltıp doldurmak. Blokta eski sıvının önemli bir kısmı kalır. Yıkama yapılmadan katılan yeni antifriz kısa sürede kirlenir.
• Temizleyiciyi sistemde bırakmak. Süresi geçtikten sonra durulanmazsa contalara zarar verir.
• Hava almayı atlamak. Hava tıkacı, göstergede sahte düşük sıcaklık ve nokta halinde aşırı ısınma yapar.
• Sıcak motora soğuk su basmak. Alüminyum kafada çatlak riski. Motorun soğumasını bekleyin.

Önleyici Bakım Takvimi