Soğutma Sistemi Havası Nasıl Çıkartılır?

Soğutma sisteminde hava kalırsa motor doğru soğumaz. Hava, sıvı gibi ısı taşımaz. Sıkışan hava kabarcığı radyatörün üst kanallarında ya da kalorifer peteğinde durursa sıcaklık göstergesi oynamaya başlar. Kalorifer üfler ama soğuk gelir. Bazen rölantide iğne yükselir, gaz verince düşer. Bunların çoğu havadan kaynaklanır.

Aşağıda soğutma sistemi hava çıkarma işlemini adım adım anlatıyorum. Ek alet gerekmez; sabır ve doğru sıra yeter.

Havanın Sisteme Girme Nedenleri

• Antifriz değişimi veya devre boşaltma sonrası eksik doldurma.
• Termostat, su pompası, kalorifer musluğu ya da hortum değişimi.
• Radyatör kapağının basınç tutmaması. Sistem soğurken emiş yapamaz, boşluğa hava dolar.
• Genişleme deposunun seviye altına düşmesi. Pompa sıvı yerine hava emer.
• Silindir kapak contası kaçağı. Egzoz gazı devreye basar; bu ayrı bir arızadır.

Son madde önemli: sürekli hava yapan bir sistemde önce kaçak aranır. Aksi halde her hafta aynı işlemi tekrarlarsınız.

Hazırlık

1. Motoru tamamen soğutun. Sıcak kapak açmak yanık riski demektir.
2. Aracı düz zemine alın. Mümkünse ön tarafı hafif yukarıda olacak şekilde park edin. Rampa ya da kaldırıcı işe yarar.
3. Doğru antifrizi hazır edin. Aracınızın istediği tip ve karışım oranı dışına çıkmayın. Saf antifriz koymayın, saf su da koymayın.
4. Elinizin altında huni, bez ve bir litre yedek karışım bulunsun.
5. Hava tahliye vidasını bulun. Genelde termostat yuvasında, üst radyatör hortumu yakınında ya da kalorifer giriş hattındadır. Bazı araçlarda hiç yoktur.

Adım Adım Hava Çıkarma

1. Kapakları açın. Sistemin en yüksek noktasındaki kapak hangisiyse onu açın. Bazı araçlarda genişleme deposu, bazılarında radyatör ağzı en yüksek noktadır.
2. Seviyeyi tamamlayın. Yavaş doldurun. Hızlı dökmek yeni hava sıkıştırır. Sıvı yükseldikçe bekleyin, aşağı inmesine izin verin.
3. Tahliye vidasını gevşetin. Vida varsa yarım tur açın. İlk olarak fışkırtılı hava, sonra köpüklü sıvı, en sonda kesintisiz sıvı gelir. Kesintisiz sıvı geldiğinde kapatın.
4. Kaloriferi tam açın. Sıcaklık ayarını en yükseğe, fan hızını düşüğe alın. Kalorifer vanası açılır, petek devreye girer.
5. Motoru çalıştırın. Kapak açıkken rölantide bekletin. Isındıkça termostat açılır ve büyük devre devreye girer. O anda seviye aniden düşebilir; yanınızda yedek karışım olsun.
6. Hortumları sıkın. Üst ve alt radyatör hortumlarını elle ritmik şekilde sıkıp bırakın. Sıcak yüzeye dikkat edin, eldiven kullanın. Bu hareket peteklerde takılı kabarcıkları sürükler.
7. Gaz verin. Motoru 2000–2500 devir civarında birkaç kez tutun. Pompa debisi artar, hava dolaşıma girip yukarı çıkar. Depoda kabarcıkların çıktığını görürsünüz.
8. Fan devreye girene kadar bekleyin. Soğutma fanının çalışması, termostatın açıldığının ve devrin tamamlandığının işaretidir. Kalorifer menfezinden sıcak hava gelmeye başlamalı.
9. Kabarcık bitince kapatın. Seviyeyi işaretine tamamlayın, kapağı kapatın. Motoru durdurun.
10. Soğutup tekrar kontrol edin. Motor tam soğuduğunda seviye düşmüşse eksiği tamamlayın. Bu adımı iki ısınma–soğuma çevrimi boyunca tekrarlayın.
11. Kısa bir tur atın. 10–15 dakika sürün. Sıcaklık göstergesini ve kalorifer sıcaklığını izleyin. Dönüşte seviyeye son kez bakın.

Tahliye Vidası Yoksa

• Aracın ön tarafını yükseltin, radyatör ağzını sistemin en tepesi yapın.
• Huni yöntemi kullanın. Radyatör ağzına sızdırmaz bir huni takıp içine sıvı koyun. Hava, sıvı sütununun altından yukarı çıkar ve hunide toplanır.
• Kalorifer hattının en yüksek noktasındaki hortum kelepçesini hafif gevşetmek de son çare olarak işe yarar. Bu yöntemde bez bulundurun.

Sık Yapılan Hatalar

• Sıcak motorda kapak açmak. Basınçlı sıvı yüze fışkırır. Her zaman soğuk motorla başlayın.
• Kaloriferi kapalı bırakmak. Petekte kalan hava dışarı çıkmaz. Kalorifer kapalıysa iş yarım kalır.
• Fan devreye girmeden işlemi bitirmek. Termostat açılmadıysa büyük devre hiç dolaşmamıştır.
• Musluk suyu eklemek. Kireç ve mineral, korozyona ve tıkanmaya davetiye çıkarır. Saf su ve uygun antifriz karışımı kullanın.
• Antifriz tiplerini karıştırmak. Farklı katkı ailelerini birleştirmek jelleşmeye yol açabilir. Sistemi yıkamadan tip değiştirmeyin.
• Eski kapağı geri takmak. Yorgun yay ve sertleşmiş lastik, sistemin basınç tutmasını engeller. Hava tekrar tekrar girer.
• Tek seferde bitti sanmak. Hava genelde ikinci ya da üçüncü ısınma çevriminde tamamen çıkar.
• Asıl arızayı atlamak. Depoda sürekli kabarcık, sıvıda egzoz kokusu ya da beyaz duman varsa conta şüphesi vardır. Hava çıkarmak semptomu geçici olarak maskeler.

Hava Çıktı mı? Kontrol Listesi