Klima yazın soğutmuyorsa ilk akla gelen "gaz bitmiş" olur. Çoğu zaman doğrudur ama tek sebep değildir. Kirli kondenser, tıkalı polen filtresi ya da arızalı fan da aynı belirtiyi verir. Bu yüzden klima soğutucusu kontrolü sıralı bir mantıkla yapılmalı: önce görsel ve basit kontroller, sonra basınç ölçümü.
Aşağıdaki adımlar orta seviye bilgisi olan bir sürücünün kendi başına yapabileceği kontrolleri kapsıyor. Gaz doldurma ve vakumlama kısmı ise sertifikalı bir servisin işi; nedenini de anlatacağım.
Gazın "gözle" seviyesi bakılamaz. Depo, çubuk ya da şeffaf hazne yoktur. Miktar ancak basınç ve sıcaklık değerlerinden yorumlanır.
Kondenseri inceleyin. Kondenser, motor soğutma radyatörünün önünde duran ince petekli parçadır. Ön ızgaradan bakın veya el lambası tutun. Yaprak, böcek, çamur ve yumuşamış petek arıyorsunuz. Peteklerin yarısı tıkalıysa soğutma belirgin düşer. Temizliği düşük basınçlı su ve içten dışa doğru yapılır; basınçlı yıkama peteği yatırır.
Fanları çalıştırıp izleyin. Motoru çalıştırın, klimayı en soğuk ve en yüksek kademeye alın. Kondenser fanı (ya da radyatör fanı) birkaç saniye içinde dönmeye başlamalı. Dönmüyorsa gazı boşuna aramayın; fan, röle ya da basınç şalteri arızası olabilir.
Kompresörün devreye girdiğini doğrulayın. Kaputu açık tutun. Klima açıldığında kompresör kasnağının ortasındaki kavrama diski (manyetik klaç) "tık" sesiyle kilitlenip dönmeye başlar. Hiç dönmüyorsa sistem basıncı kritik seviyede düşük olabilir — koruma devresi kompresörü kilitler.
Boruların terlemesine bakın. Klima 10 dakika çalıştıktan sonra kalın alçak basınç borusu soğuk ve terli, ince yüksek basınç borusu ise elle tutulamayacak kadar sıcak olmalı. İkisi de ılıksa gaz yok denecek kadar azdır.
Üfleme sıcaklığını ölçün. Orta menfeze bir termometre yerleştirin. İç hava sirkülasyonunu açın, cam ve kapıları kapatın, 5 dakika bekleyin. Dış hava 25–30 °C iken menfezden 5–10 °C aralığı beklenir. Dış hava ile menfez arasındaki fark 12 °C'nin altındaysa sorun var.
Polen filtresini çıkarın. Hava akışı zayıfsa soğutma da zayıf görünür. Filtre tıkalıysa değiştirin; çoğu araçta torpido altından 5 dakikada sökülür.
Yağ izi ve kaçak arayın. Rekorlarda, kompresör gövdesinde, kondenser köşelerinde koyu, yağlı ve toz tutmuş lekeler kaçak işaretidir. Gaz uçar, yağ kalır. Bulduğunuz nokta muhtemelen kaçağın kaynağıdır.
Manifold saatiyle basınç okuyun. Elinizde manometre seti varsa alçak basınç portuna bağlayın. Motor 1500–2000 devirde, klima tam açık, dış hava 25–30 °C iken tipik değerler:
| Taraf | Beklenen aralık | Anlamı |
|---|---|---|
| Alçak basınç | ~1,5–3 bar | Çok düşük: gaz az veya tıkanma |
| Yüksek basınç | ~12–18 bar | Çok yüksek: kondenser kirli / fan çalışmıyor |
Değerler araca ve hava sıcaklığına göre değişir; üretici verisi esastır.